Kappen met Kolen 2

Gisteravond hadden we een, in het kader van het seizoen zeer toepasselijke, "open haard" bijeenkomst met leden uit de binnenstad. Ik had de verwarming iets te lang/hoog open gehad om even de kou er uit te jagen. En natuurlijk meteen over energiebesparing. We hadden een milieudeskundige in ons midden en dus tijd voor een prangende vraag van mij hoe het nu echt zat met die CO2 uitstoot - zijn kolen alleen viezer of ook minder CO2-efficient per joule, kalorie of kWh. Want dat kon ik niet helemaal terugvinden in de flyers. En ziedaar, vanmorgen een mail:

Hoi Peter,

Nog even jouw vraag m.b.t. verschillen in CO2 uitstoot tussen kolen- gas- en windcentrales. Hieronder de verschillen.
De cijfers zijn op basis van levenscyclusanalyses: niet alleen sec de stroomproductie zelf wordt meegenomen maar ook de energie die nodig is voor winning/delving, transport, bouw en onderhoud en uiteindelijk ontmanteling van de centrales zelf.

gascentrale: 400 gram CO2 per geproduceerde kWh stroom;
kolencentrale: 1.000 gram/kWh;
windcentrale: 6 gram/kWh;
de huidige kerncentrales kennen ook een CO2 productie en wel van 30-60 gram/kWh. Dit houdt verband met de winning, raffinage, verrijking en het transport van uranium en het bouwen resp. weer ontmantelen van de centrales. Dit bij de huidige stand der techniek waarbij het uraan dat momenteel wordt gedolven, noch redelijk verrijkt is. In de toekomst zullen steeds minder verrijkte uraan bronnen aangesproken moeten worden. Bij lager verrijkt uraan zal de CO2 uitstoot in verband met raffinage en verrijking belangrijk toe kunnen nemen. Sommigen gaan ervan uit dat de CO2 van kernenergie wel eens per kWh meer kunnen worden dan van gascentrales maar enige getalsmatige argumenten heb ik hiervoor nog niet kunnen vinden en meestal ben ik dan voorzichtig hiermee... Zie voor deze discussie bijv. ook hier .

Bron cijfers CO2 uitstoot: Lucas Reinders.

met nog een nagekomen bericht onder meer lezen:

Om te tonen hoe cijfers nogal eens (vooral op internet) kunnen verschillen, hier nog een studie van de stichting Laka Amsterdam, waar op blz. 9 nog een tabel staat, afkomstig uit een ECN studie uit 1998 en waarin de volgende cijfers staan:

gascentrale: 448 gram CO2/kWh;
kolencentrale: 924 gram CO2/kWh;
centrale met kolenvergassing: 800 gram CO2/kWh;
warmte/krachtcentrale op gas: 150 gram CO2/kWh.;

kerncentrale: 73-230 CO2/kWh (dus afhankelijk met name van de mate van verrijking van het gebruikte uraan).
Toelichting: een warmte/krachtcentrale wekt stroom op d.m.v. een gasmotor, die op zijn beurt een dynamo aandrijft waarmee elektriciteit wordt opgewekt. De restwarmte van de gasmotor wordt echter aangewend voor stadswarmte of door het als stoom naar bijv. een nabijgelegen industriegebied te transporteren waar het nuttig ingezet kan worden. Op deze wijze is het rendement van een WKK-centrale veel hoger dan van een conventionele gasgestookte elektriciteitscentrale: 65-75% tegen 45-50%, zodat uiteindelijk ook minder gas ingezet hoeft te worden en daarmee minder CO2 wordt geproduceerd. In feite wordt al in de meeste centrales in NL warmte teruggewonnen: de centrale in Geertruidenberg wendt bijv. zijn restwarmte aan voor stadsverwarming (Breda Princenhage) en ten behoeve van een fabriek aan de overkant van de centrale. WKK's worden ook al op redelijke schaal ingezet in gebouwen, meest grotere, zoals ziekenhuizen. Daar is het rendement nog hoger omdat minder transportverlies plaatsvindt. De stand der techniek is al zover dat zgn. micro-WKK's in woningen kunnen worden toegepast. Dat was een van de nieuwe technieken op het gebied van woningbouw waar ik het gisteren over had. In plaats van een gewone (HR) ketel krijg je dan een WKK in je huis waarmee je je eigen stroom en warmte tegelijk opwekt: in de winter is er relatief meer warmte dan stroom nodig maar dan wordt de overtollige lektriciteit, tegen vergoedig, gewoon afgezet naar het openbare stroomnet. In de zomer heb je meestal alleen stroom nodig, de restwarmte kan dan bijv. naar warmtevragende apparatuur worden besteed (bijv. wasmachine, koelkast).

Bovenstaande cijfers wijken niet heel erg af van de cijfers die klaarblijkelijk Lucas Reinders hanteert maar toch net weer wat anders. Het ECN is het Energieonderzoek Centrum Nederland (www.ecn.nl) is wel een betrouwbare bron, zij maakten bijv. ook een zeer goede studie naar het totaal aan renderende energiebesparingspotentieel in Nederlandse gebouwen. Renderend = met een terugverdientijd op de investeringen van 5 jaar of minder, een criterium dat in NL algemeen wordt aanvaard en gebruikt bijv. ook bij de milieuhandhaving door het bevoegde gezag, zie: http://www.ecn.nl/publicaties/default.aspx?nr=ECN-C--05-062.

De publicatielijst van ECN is erg nuttig en je kunt er veel terugvinden op het gebied van klimaat en energie, bovendien zijn vele studie gratis en worden in de presentatielijst handzame samenvattingen gegeven.