Ravelijn en sortiebrug 3

Vandaag deel drie in de informatievoorziening rond de Citadel. Het college stuurde ons een dikke mail met bijlagen.

Bij de mail van het college zat een prachtig plaatje. Visual heet dat tegenwoordig.

Dit is dus niet zoals het wordt. Ik moet eigenlijk nog even zoeken wat het voorstelt. Ik denk de uiteindelijke situatie als de sortiebrug is gelegd, de ravelijn hersteld, de gracht heruitgegraven, en de roeivereniging zijn nieuwe onderdak heeft. De bomen zijn gekapt en het oude fabriekje gesloopt.

Goed. Wat zegt het college over het resterende punt de sortiebrug; waarom wordt die niet aangelegd? (Zie voor de brief van het college onder "verder lezen" voor de bijlagen (3MB) moet je me even mailen.)

"5. De sortiebrug
Het plan van de roeivereniging staat realiseren van de sortiebrug met een aanlegmogelijkheid op geen enkele wijze in de weg. Deze projecten staan letterlijk en figuurlijk los van elkaar. Er wordt op dit moment gewerkt aan een serieus plan voor reconstructie van brug en ravelijn op langere termijn. De lange termijn wordt gerelateerd aan het moment dat het talud van de Diezebrug deze ontwikkelingen niet meer in de weg zit. Ook wordt er gewerkt aan een tijdelijke oplossing op korte termijn. Dat houdt in een trap met steiger om het mogelijk te maken vanuit de sortiepoort van de citadel het water te bereiken. Wij zijn daarover met de Kring Vrienden ’s-Hertogenbosch in goed overleg en hebben daartoe een convenant afgesloten."

Ja zo lus ik er nog wel een. We hebben de raad gezegd dat we van plan de sortiebrug te bouwen, maar ja we hebben een ondertussen een convenant afgesloten met de Kring vrienden en die wilden liever een aanlegsteiger voor hun bootjes. "Tja, de raad wil de Parade autovrij, maar we hebben een afspraak gemaakt met Hartje 's-Hertogenbosch".

Leden van de raadscommissie ROB

Datum: 8 februari 2008

Onderwerp: Bouwplan roeivereniging

Geachte leden,

1. Inleiding
Op 22 januari 2008 besloot de raad om de brieven van Heemschut en de Stichting
’s-Hertogenbossche Monumentenzorg over de nieuwbouwplannen voor de roeivereniging te bespreken in de raadscommissie ROB.
Kern van de genoemde brieven en de brieven van de Stichting de Citadel is een beroep op het college om ons te beraden op de nieuwbouwplannen in relatie tot de cultuurhistorische waarde van de citadel en omgeving.
De Stichting de Citadel heeft een alternatief plan waaruit meer waardering zou blijken voor de citadel en de bijbehorende vestingwerken.
In deze memo willen wij u puntsgewijs op de hoogte stellen van de geschiedenis van het bouwplan tot op heden en onze visie op de ontwikkelingsmogelijkheden van de omgeving van de citadel.

2. Noodzaak nieuwbouw
Voor zover wij kunnen nagaan is niet in discussie de absolute noodzaak voor nieuwbouw voor de roeivereniging op korte termijn. De raad heeft in de begroting 2007 financiën vrijgemaakt voor nieuwbouw. De huidige opstallen voldoen op geen enkele wijze meer aan eisen die we vandaag de dag stellen aan een sportaccommodatie. De kleed/was accommodatie verkeert in deplorabele toestand.

3. Het bouwplan
Voor het bouwplan is op 31 juli 2007 bouwvergunning verleend met ontheffing van enkele voorschriften van de Bouwverordening. De zienswijze die de Stichting heeft ingediend omtrent de ontheffing zijn gemotiveerd weerlegd. Als onderlegger voor de bouwvergunning heeft gediend de Planologische onderbouwing van april 2007, zie bijlage 1 bij deze brief.
Met de situering van het gebouw is terdege rekening gehouden met zicht op de citadel. Dat mag blijken uit bijgevoegde tekening, bijlage 2.
Ook is zo veel mogelijk rekening gehouden met het ondergrondse bodemarchief. Daarvoor verwijzen wij u naar bijlage 3, een notitie afkomstig van de afdeling BAM.
Vervolgens heeft de Stichting bezwaar gemaakt tegen het besluit van 31 juli 2007. De Stichting is reeds eenmaal gehoord door de bezwaarcommissie en heeft verzocht om nogmaals te worden gehoord in verband met nieuwe ontwikkelingen. In verband met het verzoek om nogmaals te worden gehoord is nog geen advies uitgebracht door de bezwaarcommissie. Tevens heeft de Stichting een verzoek om voorlopige voorziening bij de rechtbank ’s-Hertogenbosch ingediend. Dit verzoek is op 6 december 2007 door de voorzieningenrechter afgewezen. De voorzieningenrechter oordeelde dat de bouwvergunning met ontheffing terecht is afgegeven.

4. De sloopvergunning
De sloopvergunning op grond van de Bouwverordening voor de huidige opstallen dateert al van 29 mei 2001. Uit de gewaarmerkte tekening behorende bij de sloopvergunning blijkt dat de vergunning op alle bouwwerken ziet. Door de heer Burger Dirven is in 2001 op persoonlijke titel bezwaar gemaakt tegen deze vergunning. Op 19 oktober 2001 is zijn bewaarschrift niet ontvankelijk verklaard vanwege overschrijding van de bezwaartermijn. De vergunning werd hiermee onherroepelijk. In eerder genoemde uitspraak van 6 december 2007 heeft de voorzieningenrechter geoordeeld dat ‘ter zitting is gebleken dat voor deze sloopwerkzaamheden een inmiddels onherroepelijk geworden sloopvergunning is verleend (…)‘.

5. De sortiebrug
Het plan van de roeivereniging staat realiseren van de sortiebrug met een aanlegmogelijkheid op geen enkele wijze in de weg. Deze projecten staan letterlijk en figuurlijk los van elkaar. Er wordt op dit moment gewerkt aan een serieus plan voor reconstructie van brug en ravelijn op langere termijn. De lange termijn wordt gerelateerd aan het moment dat het talud van de Diezebrug deze ontwikkelingen niet meer in de weg zit. Ook wordt er gewerkt aan een tijdelijke oplossing op korte termijn. Dat houdt in een trap met steiger om het mogelijk te maken vanuit de sortiepoort van de citadel het water te bereiken. Wij zijn daarover met de Kring Vrienden ’s-Hertogenbosch in goed overleg en hebben daartoe een convenant afgesloten.

6. Reconstructie ravelijn
Reconstructie van het ravelijn blijft mogelijk met situering van de roeiaccommodatie op de huidige plek. Juist omdat de accommodatie niet op/in de oorspronkelijke ravelijnsgracht is gesitueerd. Wij verwijzen u kortheidshalve naar de bijgevoegde visual, bijlage 5. Deze visual is zeker nog geen ontwerp, maar toont aan dat met de situering van de roeiaccommodatie conform bouwvergunning er volop ontwikkelingsmogelijkheden zijn voor het ravelijn en de sortiebrug.

7. Monumentenaspect/voorbescherming
De Stichting heeft bij brief van 28 september 2007 bij de Rijksdienst een verzoek ingediend om de vestinggracht, ravelijnsgracht, ravelijn en hoorn/kroonwerk (de enveloppe) aan te wijzen als Rijksmonument. Nadat de Rijksdienst aan het college heeft medegedeeld dat een dergelijk verzoek is ingediend geldt er wettelijke voorbescherming. Deze voorbescherming komt er op neer dat ten aanzien van objecten die worden begrepen in het verzoek van de Stichting vooralsnog, zolang een afwijzing van het verzoek door de Rijksdienst niet onherroepelijk is, het verbod geldt om zonder monumentenvergunning een beschermd monument af te breken, te verstoren, te verplaatsen of in enig opzicht te wijzigen. De voorzieningenrechter heeft in haar uitspraak van 7 december 2007 echter overwogen dat niet aannemelijk is dat door de oprichting van het sportgebouw het ravelijn op enigerlei wijze wordt verstoord. Tevens overweegt de rechtbank dat voor zover het bouwplan is gesitueerd op het deel van het perceel waar vroeger een ravelijnsgracht was gelegen, reeds vanwege het niet meer aanwezig zijn van die gracht, monumentale bescherming daarvan niet aan de orde is. De voorzieningenrechter concludeert dan ook dat een voor de bouwwerkzaamheden geen monumentenvergunning is benodigd. Hoewel de rechter zich hierover niet expliciet uitlaat, geldt mijn inziens hetzelfde voor het hoorn en kroonwerk (enveloppe). Niet aannemelijk is dat de enveloppe ter plaatse nog aanwezig is. Hoe dan ook, de rechter heeft geconcludeerd dat voor de bouwwerkzaamheden geen monumentenvergunning is benodigd.

Op 25 januari 2008 heeft de Rijksdienst medegedeeld dat de Stichting haar verzoek om aanwijzing heeft aangevuld met betrekking tot het voormalige fabrieksgebouw, dat nu in gebruik is bij de roeivereniging. Tevens heeft de Stichting op 7 februari j.l. een nieuw verzoek om voorlopige voorziening gevraagd ten aanzien van het bouwen en slopen. Aan de rechtbank is medegedeeld dat wij niet gaan bouwen c.q. slopen alvorens uitspraak is gedaan op het verzoek om voorlopige voorziening. Met de uitspraak van de rechtbank zal duidelijk worden of, gelet op het verzoek van de Stichting van 25 januari 2008 een Monumentenvergunning voor de sloop is benodigd.

Indien uit de uitspraak van de rechtbank blijkt dat een monumentvergunning is vereist voor de sloop dan wel bouw zal deze alsnog worden aangevraagd. In redelijkheid mag worden verwacht dat deze vergunning zal worden verleend. In de eerste plaats heeft de rijksdienst ons telefonisch laten weten dat beide verzoeken om aanwijzing onhaalbaar zijn, en volgens de rijksdienst is dat ook aan de Stichting de Citadel kenbaar gemaakt. In een recente beleidsregel uit 2007 staat, dat het Rijk geen nieuwe monumenten meer aanwijst, in afwachting van een nieuw monumentenstelsel. Om formele redenen moet de rijksdienst een verzoek toch in behandeling nemen. De voorlopige bescherming is daarvan het automatisch juridische gevolg. Een eerder verzoek voor de bescherming van alleen het ravelijn is al in beroep bij de rechter gestrand. Er gelden voor de directe omgeving van het ravelijn, die nu in de aanvraag is betrokken, geen nieuwe argumenten. In de tweede plaats heeft in 1999 (verhaal Jan)

Concluderend merk ik op dat mocht uit de uitspraak van de rechtbank blijken dat voor de sloop c.q. bouw een monumentenvergunning nodig is, deze zal worden aangevraagd (en naar verwachting verleend) alvorens wordt gestart met bouw c.q. sloop. Wel zal dit leiden tot vertraging in verband met de te voeren procedures.

8. Alternatieve plan van de Stichting de Citadel
Ik zal niet uitputtend op het alternatief ingaan, een paar aspecten worden aangestipt.
- verlagen van het terrein gedeelte tussen huidige parkeerplaats en het voormalige terrein betekent afvoer van verontreinigde grond. Dat brengt een kostenpost met zich mee van die ligt tussen de € 1,5 en 2,0 miljoen.
- De 5 monumentale kastanjebomen langs het ravelijn zullen moeten worden gerooid bij verlagen van het terrein. Dat is uiteraard ook het geval bij het eventuele herstel van het ravelijn op lange termijn. Maar dat betekent dus ook een besluit daarover op langere termijn.
- Er moet een voorziening komen om hoge waterstanden van de Aa te keren. Deze voorziening kan uiteraard niet permanent aanwezig zijn. De kosten hiervan zijn op dit moment niet in te schatten omdat er geen plan voor gemaakt is.
- Een in de wandelgangen genoemde optie is ook het draaien van het gebouw zodat de enveloppe niet geraakt wordt. Dat betekent echter dat de accommodatie in de voormalige gracht terecht komt, mogelijkheden naar de toekomst worden daarmee afgesneden. Ook blijft er dan voor de roeivereniging functioneel te weinig ruimte over. Zie bijlage 3 en 4.
- Afblazen van het huidige plan betekent een kostenpost van ca. € 200.000. Er is namelijk al opdracht gegeven en er zijn bouwmaterialen besteld. Uiteraard valt nu verder niets te zeggen over kosten alternatieve plan, los van saneringskosten en hoogwaterbescherming. Ook vinden wij het verdere uitstel voor de vereniging onacceptabel.

9. Steunbetuigingen
De Stichting heeft inmiddels diverse steunbetuigingen overlegd. Het gaat te ver om nu hier per afzonderlijke brief op te reageren, maar de algemene indruk is dat deze minder stellig zijn dan de indruk die is gevestigd. Er worden de nodige voorbehouden gemaakt en er wordt verwezen naar de eigen verantwoordelijkheid van de gemeente.

10. Conclusie
Alles overziend ben ik ervan overtuigd dat er nu een plan ligt voor nieuwbouw dat met alle belangen rekening houdt en geen beletsels vormt voor eventuele wensen en ontwikkelingsplannen in de toekomst.
Wat mij betreft is het optimum gevonden tussen cultuurhistorie, belangen vereniging en haalbaarheid.
Gelet op de (voorlopige) uitspraak van de voorzieningenrechter is voor de bouw van de roevereniging geen monumentenvergunning nodig. Op korte termijn is een tweede uitspraak van de voorzieningenrechter te verwachten waaruit zal blijken of vanwege de voorbescherming voor de sloop een monumentenvergunning is vereist. Indien blijkt dat deze is vereist kan niet worden begonnen met de sloop c.q. bouw alvorens de procedure rond de monumentenvergunning is afgerond.

Hoogachtend,
De wethouder van o.a.Ruimtelijke Ordening,

G. J. Snijders

Bijlagen:
1. planologische onderbouwing
2. verkaveling
3. uitleg enveloppe c.a.
4. convenant met Kring Vrienden ’s-Hertogenbosch
5. visual ravelijn e.o.