Geachte commissieleden,

Tijdens de vergadering van 24 september heeft de commissie ervoor gekozen om de inrichting van de openbare ruimte als onderwerp voor de takendiscussie te nemen. De commissieleden: Annemarie van de Pol, Pieternell van de Korput en Huib van Olden hebben de voorbereiding op zich genomen.

Namens hen wil ik u vragen om ideeën over inhoud, relevante vragen en aanpak graag voor 27 oktober naar mij te mailen.

Met vriendelijke groet,
Ed Kerkhoff, secretaris

Beste Ed,

In reactie op je mailtje met de vraag om input te leveren voor de discussie over openbare ruimte.

Centraal in de inrichting en het gebruik van de openbare ruimte moet zijn het versterken van de ontmoetingsfunctie. Ontmoeting van bekenden en (nog) onbekenden.. Het bevorderen van sociale cohesie heeft alles te maken met hoe we de openbare inrichten en gebruiken. Zie onderstaand citaat.

Een groter deel van het budget moet gaan naar bevordering van het gewenste gebruik door de jaren heen door kleine maatregelen en minder naar de eenmalige (her)inrichtingsplannen.

Meer betrokkenheid van bewoners en gebruikers bij inrichting, gebruik en beheer van de openbare.

Minder oppervlakte voor (auto)verkeer en parkeren. (Dit laatste zou een aparte discussie vergen.) .

Gebruik voor spelen, sport, spel en cultuur aanmoedigen.

De inrichting van de openbare ruimte vergroenen. (zie initiatiefvoorstel Groen voor schone lucht)

Dit betekent dat sociale aspecten, creëren van uitnodigende plekken en ecologische aspecten een grotere rol moeten krijgen dan fysieke aspecten als het technisch beheer en verkeerskundige eisen.

Probeer te voorkomen dat veiligheid vooral wordt bereikt door alle gebruik te ontmoedigen in plaats van het bevorderen van gewenst gebruik door kleine ingrepen en betrekken van de gebruikers en bewoners.

Ik was heel geïnspireerd door een aantal ontmoetingen die ik had in het kader van een programma van VROM rond openbare ruimte. Helaas kan ik die digitaal nergens meer vinden op het web. Ik doe een toen gemaakt startnotitie morgenvroeg bij je in de bus. (Helaas is mijn inkt op dus dat wordt overmorgen)

Dit zou kunnen resulteren in een checklist vanuit bovenstaande vragen – denkrichtingen voor (her)inrichtingen en beheer(maatregelen) in de openbare ruimte. Immers bedoelt om politieke sturing te geven aan gewenste openbare ruimte in de stad. Zie ook de bijdrage van onze fractie over woon - en werklocaties: compacte stad met stedelijke hoogwaardige openbare ruimte gericht op ontmoeting

Peter van Doremalen 26 oktober 2008

Uit Trendgids voor de steden 2009 Nicis Institute (bladzijde 31)
De werking en functie van publieke ruimte
Publieke ruimten zijn enerzijds plaatsen van harmonie en ontmoeting en anderzijds van angst
en strijd. Veel stedelingen gaan met die complexiteit om door zich bepaalde delen van de
publieke ruimte als het ware toe te eigenen en op die manier creëren zij kleinere, meer beheersbare
sociale werelden. Met het aanleggen van geveltuintjes, het versieren van de straat
met oranje vlaggen, of gewoon door ergens rond te hangen, markeren mensen hun domein
en geven ze het signaal dat deze ruimte ‘voor ons’ is. Overigens hoeft dat niet altijd met opzet
te gebeuren. De komst van allerlei etnische bedrijfjes in een bepaalde winkelstraat doet eveneens
het stedelijk landschap veranderen en daarmee het gebruik van dat deel van de publieke
ruimte. Dat een en ander hoog kan oplopen, blijkt wel wanneer een groep moslims een eigen
moskee wil neerzetten, compleet met koepel, minaret en luidsprekers voor de elektronisch
versterkte gebedsoproep. Wat bedoeld was als plaats van samenkomst (binding) ontpopt zich
dan als symbool voor de verandering van de buurt en als brandpunt van conflict.
Ofschoon de publieke ruimte de locatie par excellence is voor ontmoeting, is veel nog onbekend.
Wat gebeurt er eigenlijk in die publieke ruimte? Hoe is de publieke ruimte ingericht,
wat waren de intenties van de ontwerpers of beleidsmakers, welke symbolische lading zit erin
of wordt erin gelegd, en hoe pakt een en ander in de praktijk uit? Wat betekenen veranderingen
in de fysieke infrastructuur voor de ‘leefbaarheid’ en ‘toegankelijkheid’ van publieke
ruimte? In hoeverre is het gebruik van publieke ruimte specifiek voor bepaalde sociale klassen,
etnische groepen, leeftijdsgroepen, of categorieën van geslacht of seksuele geaardheid?
Kunnen ingrepen in de publieke ruimte gebruikt worden om sociale cohesie te bewerkstelligen
of zelfs - bijvoorbeeld waar het gaat om het benutten van de economische kansen van
etnisch gethematiseerde winkelgebieden - sociale mobiliteit te bevorderen? Waar en wanneer
ontstaat een negatieve spiraal van sociaal en fysiek en wat valt daar aan te doen, door wie,
wanneer?
http://www.nicis.nl/kenniscentrum/binaries/webwinkel/bulk/pdfs/trendstudie-2009.pdf

Bart heeft na zijn Bartcam een eigen site lees daar zijn bijdrage over de omstreden Marokko reis. Tussen criminaliseren en ontkennen zijn er andere en betere manieren om met de pijn van samenleving om te gaan. Bart reageerde daarmee op een artikel in het Brabants Dagblad. Volgens mij heeft Bart gelijk. Als de politiek maatschappelijke problemen (die je pijn mag noemen al moet je oppassen met lichaamsbeeldspraak als je de samenleving beschrijft leerde ik ooit) wil aanpakken is hard schreeuwen dat het zo'n pijn doet niet de meest zinvolle aanpak. Zelfs een beetje kinderachtig. Maar je richten op de pijn en die willen meevoelen maar vervolgens wel handelen, dan ben je goed bezig.

Hoewel ik het voorstel nog wil bestuderen, zoals dat zo sjiek heet, kan ik het niet laten om joepie te roepen en even heel uitglaten te zijn toen ik het onderstaande berichtje las in de perberichten van het college.

Maatregelenprogramma naar aanleiding van het initiatiefvoorstel van Groen Links

Groen voor schone lucht

Het college heeft een maatregelenprogramma opgesteld naar aanleiding van het initiatiefvoorstel van Groen Links: ‘Groen voor Schone Lucht’. Het uitvoerings-programma bevat een groot aantal groene maatregelen. De komende vier jaar wordt hiervoor een bedrag van 1,3 miljoen uitgetrokken. Zo, zal er waar dit mogelijk is langs hoofdwegen bomen en ander groen worden aangebracht. In de binnenstad zullen extra bomen worden geplant. Ook wil het college meer groen op de gevels en op daken in de stad. Naast het verbeteren van de luchtkwaliteit zorgt het groen voor een aangenaam woon- en werkklimaat.

Luchtkwaliteit
De luchtkwaliteit in de stedelijke omgeving staat ook in ‘s-Hertogenbosch onder druk. Een slechte luchtkwaliteit kan ondermeer leiden tot gezondheidsschade. Eén van de maatregelen die de gemeente heeft geformuleerd in het ‘Plan van aanpak Luchtkwaliteit’ is het toevoegen van groen. Recent onderzoek toont aan dat groen de luchtkwaliteit kan verbeteren. Hoeveel de maatregelen precies kunnen bijdragen aan het verbeteren van de luchtkwaliteit is niet bekend. Deskundigen nemen aan dat een reductie van zo’n 15 tot 20% van het aanbod van fijn stof en 10% reductie van stikstofdioxide op straatniveau mogelijk is. Op regionale schaal kan fijn stof met groen enkele procenten worden gereduceerd. Hoewel de winst voor de luchtkwaliteit wat onduidelijk blijft vindt het college de groene maatregelen toch aantrekkelijk. Dit komt omdat groen ook de kwaliteit van de stad op andere manieren verbetert. Een groene omgeving wordt door veel mensen aantrekkelijk gevonden.

Adviesrapport
Om uitvoering te geven aan het initiatiefvoorstel is een adviesrapport opgesteld door een adviesbureau. Hier kwam ondermeer uit naar voren dat het huidige groenbestand een grote waarde heeft voor de luchtkwaliteit. Een volwassen stadsboom vangt netto 1,4 kilo fijn stof af. Dit is het equivalent van de hoeveelheid fijn stof van 47.000 autokilometers. Het zuinig omgaan met bomen is daarom een belangrijke aanbeveling. Bij ruimtelijke planvorming dient de groenstructuur als vast onderdeel te worden meegewogen. Hierdoor wordt hoogwaardig groen behouden en wordt nieuw groen gerealiseerd.

Groenstructuur
Een belangrijke bron van luchtverontreiniging is het autoverkeer. Langs rijkswegen wordt ingezet op het realiseren van groene buffers. Hierbij wordt samenwerking gezocht met Rijkswaterstaat en bedrijven om dit gezamenlijk aan te leggen. Langs gemeentelijke wegen is het bestaande programma van het bomenplan van toepassing. Het programma wordt uitgebreid tot alle hoofdwegen van ’s-Hertogenbosch. Waar dit mogelijk is, worden maatregelen uit het bomenplan nog zelfstandig uitgevoerd. Gebleken is echter dat het bij veel maatregelen nodig is deze te koppelen aan reconstructies van wegen. Dan kan voldoende ruimte worden gemaakt voor een groenstructuur.

Gevel- en dakgroen
Gevel- en dakgroen worden gestimuleerd en de gemeente voert hiervoor enkele voorbeeldprojecten uit. In de binnenstad worden 40 extra bomen geplant en scholen worden voorzien van extra groen. Het goed beheren van het groen in de gemeente is van groot belang voor de verbetering van de luchtkwaliteit. Er zijn daarom ook gelden gereserveerd om beheersknelpunten op te lossen.