Wat doen we met Wilders

Tussen het werk aan een tram voor de stad en twee moties die ik zou schrijven voor de behandeling van de voorjaarsnota komende dinsdag droomde ik vannacht over Wilders. Of nee het was geen dromen. Ik had een avondje kranten bijgelezen en plaatjes gedraaid en naar bed gegaan met alle verschillende dingen nog in mijn hoofd. Veel artikeltjes en columns over Wilders.

Het dromen, of denken, of wakker liggen, ging over boosheid. Ik moest denken aan Van der Tol. Die is ook zo vaak boos. En reageert altijd heel fel op mij. Laatst had ik bonje. Hij wilde een rondvraag stellen en ik vond dat dit buiten de orde was. Rondvragen moet je bij ons in de commissie namelijk een dagje van tevoren inleveren. En het ging over de Markt, dus echt actueel kon het niet zijn. Maar Van der Tol had dat niet gedaan. Paul Kagie, wilde niet zo formalistisch zijn en hem een kans geven. Van der Tol heel boos op mij: "Dan hoeft het niet meer", en ging mokkend zitten zwijgen. Paul sussend: "Een heel kort vraagje dan." Kwam ie met een heel verhaal, of eigenlijk, hij las minutenlang de schriftelijke vragen voor die de dag ervoor door zijn fractievoorzitter waren gesteld. En dat terwijl de verantwoordelijk wethouder er toch niet was. Verbaasde gezichten alom - geïrriteerdheid ook - dit slaat toch nergens op. En ik dacht... Tja, wat dacht ik? Ik vond die boosheid en agressie in mijn richting vervelend. En ik dacht wat denk ik iedereen dacht: volgende keer krijg je die kans niet meer. En van de week ook ook weer. Boos, geïrriteerd, over mijn wat onscherp en zoekende verhaal. Die boosheid. Dus ik herhaalde kernachtig mijn bijdrage, iets scherper en duidelijker, want hij had een punt: ik ben vaak een beetje vaag.

Ik dacht verder: als je het vanuit de bestaande orde bekijkt- en ik voel me dan opeens erg bestaande orde - is iemand die boos is iemand die moet leren zijn boosheid om te zetten in iets constructiefs. En de mensen die zich door een boos gesteund voelen zijn ook boos. Er is ze iets afgepakt, de wereld is anders dan ze denken, ze zijn opeens geraakt waar ze zich veilig waanden en ze zijn boos. En willen schoppen en hun boosheid uiten. Het is puberale politiek. Want de boosheid richt zich vooral op tekens van wat er mis is. Op symbolen. Dat gaat van de islam die symbool is van alles wat afgepakt wordt - het gaat niet om concrete Marokkanen en Turken (behalve die crimineeltjes en criminelen) maar om waar het voor staat. De aanval op de eigen zekerheden en onmacht. Van de islam tot - de laatste uitingen van boosheid - designerbrilletjes en VPRO-lidmaatschap. Dat is niks. En daar hoef je ook niks meer mee dan deze mensen uitleggen hoe het werkt. Zoals nu al gebeurt: zegt u het maar meneer Wilders. En dan moet er een programma en samenwerking uitkomen. Maar de wereld verandert er niet mee. Alleen worden elke keer opnieuw boze mensen gezocht. Eerst moet het minimumloon afgeschaft, dan juist verdedigd - om SP-ers binnen boord te krijgen/houden. Dus gewoon afwachten waar ze echt mee willen komen en dat zal de wereld dan een beetje veranderen.

En ik dacht nog iets anders: wat er tegenover gezet moet worden is niet de bestaande orde. Wij als GroenLinks moeten die stap die we verder zijn inzetten. Niet de aanval met een verdediging beantwoorden, want dan krijg je stagnatie en krijgt hij steeds meer gelijk - cordon sanitare. Maar met uitnodiging tot debat en zeggen wat je zelf wil veranderen: wat wil u eigenlijk veranderen. En wij wij hebben zin in de toekomst. En uiteindelijk is dat veel fijner dan boos zijn. Want boos is op gegeven moment op en voorbij. En dan gaan we weer verder. En dan zijn mensen die zin hebben in de toekomst een stuk prettiger dan mensen die de bestaande orde verdedigen.

En ook: er zullen altijd dit soort geluiden zijn. Das Unbehagen in der Kultur. Of christelijker gezegd: er zullen altijd armen zijn. En altijd Hadjememaars, Koekoeks en Pimmen. En ook ik ben soms ontzettend boos. Maar ja, meestal straal ik vrolijkheid en optimisme en kleur uit. Dat probeer ik tenminste. En de wortel van veel krachtige politiek is boosheid vanwege uitgesloten zijn en niet gehoord worden. En op compromissen die je niet voor je niet wil dat jouw partij die voor zijn verantwoording neemt en die dus gelijk staan aan onvergeeflijk verraad. Hoe vaak ik die discussie niet heb gehad over het Symbool garage Hekellaan - gisteren nog.

Zoiets dacht ik. En toen ik wakker werd dacht ik nog steeds dat er iets in zat.